Siyonizmden toplu bir göçe gereksinimimiz var

Musa’yı düşünüyorum, dağdan inip İsraillileri bir altın buzağıya taparken bulduğu zamanki öfkesini.

Bu hikâye içimdeki eko-feministi her vakit rahatsız etti: Nasıl bir ilah hayvanları kıskanır? Nasıl bir ilah yeryüzündeki tüm kutsallığı kendine saklamak ister?

Ama bu hikâyeyi okumanın daha dolaylı bir yolu var. Hikâye düzmece ilahlarla ilgili. İnsanın dünyevi ve pırıltılı olana tapma, büyük ve aşkın olandan çok küçük ve maddi olana bakma eğilimiyle.

“Sokaklarda Hamursuz Bayramı Yemeği” vesilesiyle, bu devrimci ve tarihi olay vesilesiyle bu akşam size söylemek istediğim şey, halkımız ortasından çok fazla insanın bir sefer daha düzmece bir ilaha taptığı. Bu ilah onları büyülemiş. Mest etmiş. Kirletmiş.

O uydurma ilahın ismi Siyonizm.

Kutsal Kitap’ta yer alan, adalete ve kölelikten kurtulmaya ait en derin hikâyelerimizi –Hamursuz Bayramı hikâyesini bile– alıp sömürgeci toprak hırsızlığının yırtıcı silahlarına, etnik paklık ve soykırım için yol haritalarına çeviren bir uydurma ilah.

Aşkın bir niyet olan vadedilmiş toprak fikrini (insan özgürlüğünün, dünyanın her köşesinde çok sayıda inanca eşlik etmiş olan bu metaforunu) alıp onu militarist bir etnik devlet faydasına satış akdine çevirmeye cüret etmiş bir geçersiz ilah. Siyasal Siyonizmin kurtuluş anlayışının kendisi dine saygısızlıktır.

Daha baştan, Filistinlilerin konutlarından ve cetlerinin topraklarından kitlesel olarak kovulmaları, yani Nekbe üzerine kuruldu. Daha baştan, kurtuluş hayalleriyle savaş halindeydi. Bir Hamursuz Yemeği’nde, bunun Mısır halkının kurtuluş ve kendi yazgısını tayin etme hayallerini de kapsadığını hatırlamakta yarar var. Bu geçersiz Siyonizm ilahı, İsrail’in güvenliğini Mısır diktatörlüğüyle ve ona bağımlı devletlerle özdeşleştiriyor.

Daha baştan, Filistinli çocukları insan olarak değil, demografik tehdit olarak gören yakışıksız bir özgürlük çeşidi yarattı Siyonizm; tıpkı Çıkış Kitabı’nda[i] İsraillilerin artan nüfusundan korkup oğullarının öldürülmesini emreden firavun üzere.

Siyonizm bizi bugün yaşadığımız felaket ânına getirdi ve artık açıkça şunu söylememizin vakti: Başından beri bizi sürüklediği yer zati burasıydı.

Halkımız ortasından çok fazla insanı son derece ahlaksız bir yola yöneltmiş olan uydurma bir ilah bu; artık onları, temel buyrukları (Öldürmeyeceksin. Çalmayacaksın. Sana ilişkin olmayana göz dikmeyeceksin) çiğnemeye mazeret bulmaya itiyor.

Yahudilerin özgürlüğünü, Filistinli çocukları öldüren ve sakat bırakan misket bombalarıyla özdeşleştiren bir geçersiz ilah bu.

Siyonizm, tüm Yahudi bedellerine ihanet eden bir düzmece ilah, sorgulamaya verdiğimiz kıymet de dahil buna: En küçük çocuğun dört soru sorması âdetiyle, sorgulamanın kökleri Hamursuz Yemeği’ne dayanır.

Bir halk olarak metinlere ve eğitime duyduğumuz sevgi de ihanet edilen kıymetler ortasında.

Bugün, bu geçersiz ilah, Gazze’deki bütün üniversitelerin bombalanmasını; sayısız okulun, arşivin, matbaanın yok edilmesini; yüzlerce akademisyenin, gazetecinin, şairin öldürülmesini haklı gösteriyor; Filistinlilerin, eğitim-kırımı (scholasticide) dedikleri şey, yani eğitimcilerin katledilmesi ve eğitim altyapısının tahrip edilmesi bu.

Bu sırada, bu kentte, New York’ta, üniversiteler polis çağırıyor ve kendi öğrencilerinin oluşturduğu vahim tehdide karşı barikatlar kuruyorlar. Öğrencileri onlara şu kolay soruları sorma yüreği gösteriyor yalnızca: Bu soykırıma müsaade verirken, ona yatırım yapıp onunla işbirliği yaparken, rastgele bir şeye, hatta bize inandığınızı nasıl tez edebilirsiniz?

Sahte Siyonizm ilahının dizginsiz biçimde büyümesine çok uzun vakittir müsaade veriliyor.

O yüzden bu gece diyoruz ki: Burada bitsin.

Bizim Yahudiliğimiz bir etnik devlete hapsedilemez zira bizim Yahudiliğimiz tabiatı gereği enternasyonalisttir.

Bizim Yahudiliğimiz o devletin saldırgan ordusu tarafından korunamaz zira o ordunun yaptığı tek şey acı takım nefret biçmek; biz Musevilere karşı da bunu yapıyor.

Bizim Yahudiliğimiz, ırk, etnisite, fizikî kapasite, toplumsal cinsiyet ve nesil farklarının ötesinde, Filistin’le dayanışma içinde seslerini yükselten beşerler tarafından tehdit edilmiyor.

Bizim Yahudiliğimiz o seslerden biri ve hem güvenliğimizin hem de toplu kurtuluşumuzun o koroda yattığını biliyoruz.

Bizim Yahudiliğimiz, Hamursuz Bayramı Yemeği’dir: Hem sevdiklerimizle hem de yabancılarla yemeğimizi ve şarabımızı paylaşmak için bir ortaya geldiğimiz bir merasim; tabiatı gereği taşınabilir bir ayin, birbirimizden öteki hiçbir şey gerektirmeyen, sırtımızda taşıyabileceğimiz kadar hafif bir ayin: Duvarlar yok, tapınak yok, haham yok, herkes için bir rol var, hatta –özellikle– en küçük çocuk için bile. Hamursuz Bayramı Yemeği, tabiri caizse, toplu yas, tefekkür, sorgulama, devrimci ruhu hatırlama ve canlandırma emeliyle yaratılmış bir diyaspora teknolojisidir.

Öyleyse etrafınıza bakın. Bizim Yahudiliğimiz bu ve burada. Sular yükselirken ve ormanlar yanarken ve hiçbir şey kesin değilken, bedeli ne olursa olsun dayanışmanın ve karşılıklı yardımlaşmanın sunağında dua ediyoruz. Uydurma Siyonizm ilahına ne gereksinimimiz var ne de onu istiyoruz. Bizim ismimize soykırım yapan bir projeden yakamızı kurtarmak istiyoruz. Dünyaya katil robot teknolojileri satarken, bölgedeki cani teokratik petrol devletleriyle mutabakat yapmaktan öbür barış planı olmayan bir ideolojiden kurtulmak istiyoruz.

Yahudilerin sonsuza dek korkmalarını isteyen, çocuklarımızın korkmasını isteyen, dünyanın bize karşı olduğuna inanmamızı, böylelikle koşarak kalesine, demir kubbesinin altına girmemizi, en azından silahların ve bağışların akmaya devam etmesini isteyen bir etnik devletten Yahudiliği kurtarmak istiyoruz.

Sahte ilah budur işte.

Ve sadece Netanyahu değil, onun yarattığı dünya ve onu yaratan dünyadır; Siyonizmdir. Neyiz biz? Aylardır bu sokaklardan ayrılmayan biz, biz toplu göçüz. Siyonizmden toplu göç.

Ve bu dünyanın Chuck Schumer’larına[ii] söylediğimiz şu değil: “Bırakın da gitsin halkımız.”

Diyoruz ki: “Biz çoktan gittik. Ya sizin çocuklarınız? Onlar artık bizimle.”

*Bu yazı, Hem Antisemitizme Hem İstismarına Karşı isimli kitabından seçilmiş bir modüldür, Naomi Klein’ın 2024’te New York’ta yaptığı bu konuşma Nesrin Demiryontan tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Metis Yayınları’ndan yayımlanan kitaba buradan erişebilirsiniz.

*New York’ta “Sokaklarda Acil Durum Hamursuz Yemeği” vesilesiyle 23 Nisan 2024’te yapılan konuşma. Yahudi Hamursuz Bayramı sırasında düzenlenen Hamursuz Yemeği, yiyecek ve içeceğin yanı sıra Çıkış Kitabı’ndan yapılan okumaların da paylaşılmasıyla, katılanlara sembolik olarak Mısır’da kölelikten özgürlüğe geçişi yine yaşatan bir merasimdir. Barıştan Yana Musevilerin Sesi (Jewish Voice for Peace-JVP) tarafından örgütlenen bu “Sokaklarda Hamursuz Yemeği” Brooklyn’de, Grand Army Plaza’da, İsrail’e silah temininin durdurulmasını talep etmek için, Demokrat Parti Çoğunluk Önderi ve İsrail’in şartsız destekçisi Chuck Schumer’ın ikametgâhının yakınında yapıldı.
[i] Mısır’dan Çıkış, Eksodos ya da Şemot. Tevrat’ın 2. Kitabı. İsrailoğulları’nın Musa önderliğinde Mısır’daki kölelikten kaçışlarını, Musa’nın Kızıldeniz’i ikiye bölmesini, Kızıldeniz’i geçmelerini ve On Emir’in gelişini anlatır. –Ç.N.
[ii] Senato’da Demokrat Parti’nin Çoğunluk Lideri görevini üstlenen ilk New Yorklu ve birinci Yahudi olan 1950 doğumlu Charles Ellis Schumer 1999’dan beri New York senatörüdür. Siyonizmin ve İsrail lobisinin sözcülüğünü yapma tenkitlerine maksat olan Schumer’ın İsrail’e verdiği güçlü dayanak, bazen partisiyle zıt düşmesine yol açtı. 2015’te Obama idaresinin müzakere ettiği İran nükleer mutabakatına karşı çıkan Schumer, Lider Donald Trump’ın ABD’nin İsrail Büyükelçiliği’ni Tel Aviv’den Kudüs’e taşıma kararından yana hal aldı. –Ç.N.