Sonsuz bir seçim döngüsü içindeyiz, bitmeyen bir seçim kampanyasının figüranlarına dönüştürüldük. Niteliği yerle bir olmuş tartışma programlarını izlemek, adayları tanımak ve pek doğal oy vermekle yükümlüyüz. Sonuçta siyasetin öznesi olmamız istenmiyor lakin objesi biziz.
Düzen siyasetine baktığınızda şahısları görürsünüz. Tahliller, prensipler, ideolojiler üzerinde yükselen bir siyasete değil bireyler üzerine inşa edilen bir siyasete şahit olursunuz. Önümüzde lokal seçimler var. Kent tasavvurundan çok bireyleri konuşuyoruz mesela. Ne kadar tesirli bireyler olduklarını, kimin ahbabı olduklarını tartışıyoruz zira tertip siyaseti dediğimiz şey bizi buraya hapsediyor, bakışımızı diğer bir yere çevirmemize imkan tanımıyor. Üstelik bireylerin yarıştığı bu seçimler o denli kıymetli ki “Seçime kadar susalım”, “Aman seçim bitene kadar yönetim edelim” anlayışından da sıyrılamıyoruz. İşsiz olan, fakir olan, daima kayıplar yaşayan, özgürlüğü elinden alınan, tüm bunlara karşın yeniden de yönetim etmesi gereken biziz. İki seçim ortasına sıkıştırılan şey yalnızca gereksinimlerimiz yahut sıkıntılarımız değil hayatlarımız.
Seçimleri boş verelim, kayıtsız kalalım demek istemiyorum ama seçimleri bir uğrak noktası üzere değil de siyasetin tamamı üzere görmenin getirdiği politik görünümlü derin bir apolitikleşme çukurunun tabanında olduğumuza dikkat çekmek niyetindeyim. Siyaset eşittir seçimler hali zati 20 küsur yılını devirmiş iktidarın ürettiği telaffuzun ve pratiğin peşine takılmaktan öte bir durum değil. Esasen siyaseti ve tahlili seçime indirgediğimizde baştan kaybediyoruz.
Seçimler siyaset yapmanın araçlarından biriyken, artık siyasetin ana odağı ve maksadı oldu. Bu durum en çok da iktidarın işine yaradı. Yerli ve ulusal iktidarımızın en büyük karı bana kalırsa buydu, daima kaybettiğimiz bir alana hapsolmamız, yenilmemiz, yılgınlığa düşmemiz… Hudutlarını tertip siyasetinin çizdiği bir alanın içinde “politize olmuş” üzere hissetmemiz, nizam dışı bir siyaset ihtimalini artık düşünmememiz… Artık sırf seçim vakitlerinde değil, seçim olmadığında da seçim varmış üzere bir siyaset anlayışı arz-ı endam ediyor ülkemizde. “Yarın seçim varmış üzere çalışacaksın” kelamı ne hoş anlatıyor bu çukuru. Tahminen de yarın seçim varmış üzere değil, bugün içine düştüğümüz karanlıktan çıkmak için yarın sistemin dışına bir adım atmamız gerekiyordur.
Peki, siyaset seçimlere hapsedilmişken sol nereye bakıyor? Ya da şöyle soralım: Türkiye solunun içinde bulunduğu ve büyük bir çoğunluğun da reddetmeyeceği mevcut kriz seçimlerle çözülür mü?
Türkiye solu, daima değişen ülke gündemine adapte olmaya çalışıyor. Lakin ülke gündemi daima seçim odaklı olduğundan solun asıl gündemi ile ülkenin gündemi ortasındaki makas gittikçe açılıyor. Açılan bu makası daraltma telaşı, solun da tertibin özneleriyle tıpkı kulvarda yarışa heveslenmesine neden oluyor. Hal bu türlü olunca, ne uzun koşunun manası kalıyor ne de diğer kulvarın. Öbür hengamelerin objesi olurken kendi kavgamızı ve özne oluşumuzu unutuyoruz. Türkiye’de muhalif yurttaşların elinde kalan tek direniş biçiminin sandık olduğu tezi bizi her keresinde hükmen mağlup ilan ediyor. Öbür direniş kanallarının olmadığını kabullenen bu anlayış kitlelerin sistem tarafından içerilmesini de pekiştiriyor. “Seçim bitene kadar, dereyi geçene kadar” anlayışı odunu bol, ideolojisi, devrimciliği, unsurları sakatlanmış, uğraştan arındırılmış bir siyaset bırakıyor bize. Bu siyaset, varoluşu prestijiyle sakat zira değiştirme, dönüştürme gücü yok, devrimci içerikten de mahrum.
Halihazırda örgütlenmemiş, kitleleri gerisinden sürükleyemeyen bir sosyalist partinin seçim devrinde yaptığı propaganda sonrası aldığı sonuç insanlarda hayal kırıklığı yaratıyor. Zira seçimlerin “çok önemli” olduğu fikri kişiyi sonuca bakmaya itiyor, gördüğü sonuç da kaybetmişlik hissini pekiştiriyor. Bu yüzden gerçek tarafa bakmak, peşi sıra örgütlenmeyi de tetikleyecek bir aksiyon.
“İnsanların elinden tüm direnme araçları alındı, yalnızca oy vermek kaldı” anlayışı solun kendisini de sorgulamasını gerektirmiyor mu gerçekten? Farklı direniş kanallarıyla bugünü beslemek, yeni kapılar açmak solun işi değilse kimin işidir? Seçimlere bu kadar değer verme hali, seçimin sonraki günü toplumda görülen “Yoruldum artık, siyasete dair bir şey duymak istemiyorum” üzere apolitik halleri da besliyor. Süreç neredeyse hiç değişmeden şöyle işliyor: Seçim ortalarında umutsuz kitleleri tekrar sandığa gitmeye ikna et, seçimden sonra tekrar apolitikleşme ve ümitsizlik, seçim yaklaşırken tekrar sandığa bağlı bir umut dalgası…
Peki, ne yapalım? Öncelikle temsiliyetin tek başına bir mana taşımadığının vurgulanması gerekiyor. Gerçek değişimin sandıklarla değil, örgütlü kitlesel hareket ve aktif uğraşla mümkün olduğunun her seferinde tekrar edilmesi değerli. Hatay’da yaşananlardan sonra Hatay’ı seçime sıkıştırmak ya da İliç’de toprak altında cesetleri dahi bulunamayan çalışanlar varken seçim gündemine odaklanıp hayatı sekteye uğratamıyorsak sandıkların da, temsiliyetin de pek bir manası kalmıyor. Temel gaye oy oranları, hatta sosyalist belediyecilik falan değil kitlelerin tekrar nefes alacağı alanları yaratmak, direniş kanallarını genişletmek, örgütlülüğü işlemek, kitlelere çaba imkanları yaratmak olmalı. Bu vazife de ne kadar bir krizin içinde olursa olsun devrimci mirasına sahip çıkan Türkiye solunun üzerine düşüyor.
Kısacası ne Türkiye’nin ne de solun krizi seçimlerle çözülebilir. Tahlil bizi müşteri haline getirenlere karşı yurttaş olduğumuzun farkındalığıyla, tek yurttaşlık misyonumuzun seçim günü sandığa gidip oy vermek olmadığı şuuruyla gelişecek. Hayatı durduracak gücün bizde olduğu, hâkim sınıftan bağımsız bir toplumsal iradeye duyduğumuz muhtaçlık tüm çıplaklığıyla karşımızda. Bu irade öylesine güçlü olmalı ki hükümran sınıfı tehdit edebilsin, gerektiğinde hayatı askıya alabilsin, sarsabilsin. Yerelden genele tüm hücrelerimize kök salan kapitalizme karşı elimizdeki tek şey sandıklar değil. Elimizdeki en kıymetli güç kolektif bir iradeyi örmenin manasını, değerini kavramak. Şairin de dediği üzere: “Oy pusulalarını ve seçimleri bırak/ Evet/ Seçimleri bilhassa bırak / Zira açlık çoğunluktadır.” Memleketi nitekim değiştirecek olan güç de işte bu çoğunluktadır.
Size muhtaçlığımız var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye üzere geleceği ziyadesiyle belgisiz bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini global ölçekte yitirmiş medya alanında hâlâ âlâ işler çıkarılabileceğini göstermek istiyoruz.
Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için çok bedelli. vessaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş bölümlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir mana taşıyor. vessaire’yi desteklemek için vessaire ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
