Yaşadığımız sıradan bir deyişle “felaket”. Fakat, felaket sözcüğü yaşadıklarımızı anlatmak için hayli eksik kalıyor. Zira yaşadıklarımız, uzun bir geçmişi de kapsıyor. Uzun bir geçmişi kapsamaması düşünülemez, zira yaşadıklarımız sırf zelzelenin tesirlerinden ibaret değil. Yaşadıklarımız, geçmişin bugüne tesirlerini de içeriyor. 2018’de çıkarılan imar affının da ötesine işaret ediyor.
Yaşadıklarımız, yoksulluğu, kirlenmiş siyaseti, plansızlığı, baht telaffuzlarını ve ayrıca felaketleri (bana kalırsa birebir manaya gelmek üzere cinayetleri) ve vergilerin yöntemsiz harcanması üzere pek çok diğer başlığı da içeriyor. Daha açıkça tabir etmek gerekirse, son iki haftada yaşananlar, geçmişte yaşananların tesiriyle biçimleniyor ve birlikte “yaşadıklarımız” oluyor.
Kamu kurumlarının sarsıntı sonrasındaki uyum eksikliği ve çaresizliği, geçmişte o kurumların işlevsizleştirilmesiyle bağlantılı. Göçmen aykırılığının toplumsal medyada süratlice sirkülasyona sokulması ve bir biçimiyle makul etraflarda karşılık bulması, geçmişte ırkçılığa karşı duruşun yetersizliğiyle bağlı. Mukadderat telaffuzunun yine gündeme gelmesi, mukadderat telaffuzuna sığınanların her seferinde birebir telaffuzdan nemalanabildiklerini bilmeleriyle bağlantılı. Uydurma haberlerin, bilgi kirliliğinin ve algı değiştirme gayretlerinin gündemi meşgul etmesi, direkt dezenformasyon yasası ile bağlantılı.
Bugün yapacağımız her yanılgı, atacağımız her eksik adım ve söylemekten çekineceğimiz her bir kelam, yarın yaşayacaklarımızla bağlantı kuracak. Yarın, doğal ya da yapay olarak bir öbür “felaket” gündeme gelebilir ve tekrar gündeme gelen şeyi anlatmak için “felaket” sözcüğü eksik kalabilir. Hasebiyle, sarsıntı sonrasında gördüğümüz ve nitekim içimizi ısıtan yardımlaşma ve dayanışma manzaralarının ötesine geçebilmemiz gerekiyor.
Yardımlaşmak ve dayanışmak sadece “zor zamanlar” için değil, gelecek sıkıntı vakitlerin engellenmesi için her an gerekli. Yardımlaşmayı ve dayanışmayı kesintisiz olabilecek biçimde inşa etmek, bir adım öteye geçebilmek manasına geliyor. Bir adım öteye geçebilmek için meslek örgütlerinin, sivil toplum kuruluşlarının, siyasi partilerin ve yarını inşa edebilecek tüm örgütlü yapıların sorumlulukları var, birebir vakitte her birimizin ferdi sorumlulukları da var. Ferdî hareketlerimizin ve sorumluluklarımızın kolektif birlikteliklerimizle olan kesişimini artırmalıyız. Ömrümüzde üstüne bastığımız her noktanın bu inşa sürecine eklemlenmesini sağlamalıyız. Bununla da yetinmemeli, bu noktalar ortasında derin, manalı ve daima bağlar kurabilmeliyiz.
Kurduğumuz manalı ve derin münasebetlerin devamlılığını sağlayabilmenin iki boyutu olduğunun altını çizmek gerekiyor. Birincisi, bu alakaların gündelik hayatta karşılık bulduğu oranda mana kazanacağı boyut. Kurduğumuz alakaların hayatlarımıza yansımaları, o ilgilerin derinleşmesini ve “etkili” formlara bürünmesini sağlamakla kalmayacak, devamlılığı bağlamına da kıymetli tesirlerde bulunacak. İkincisi, bu münasebetleri olabildiğince gençliğin içinde derinleştirme boyutu. Yeni gelen her jenerasyonun kendi özgün katkılarıyla bu manalı bağlara bağlanmasını sağlamak, hem onların güçlerini fonksiyonel niteliğe büründürmek hem de yeni ve özgün manalarla yeni çeşitlenmelere kapı(lar) aralayabilmek için kıymetli. Bu iki boyutu birbirinden ayırmak bir yanılgıya düşmek manasına gelebilir, bahsi geçen iki boyutu birbirine bağımlı olarak düşünmeliyiz.
Tüm bu yazılanlar için, bir depremzedenin Ümit Özdağ’a gösterdiği ve yarıda kesilen reaksiyon yol gösterici olabilir: “Kendi içimizde, Müslüman olsun, Hristiyan olsun, Suriyeli… Bu lafları duymaktan bıktık, duymak istemiyoruz. Lütfen eldivenlerinizi takın, çöp toplayın!”
Her birimiz eldivenlerimizi takmalı, geçmişin tortularını bir kenara bırakarak diğer bir dünya için sıkı biçimde çalışmalıyız.
