“Yunanistan Sineması Günleri” ikinci defa İstanbul’da

Yunanistan sinemasının yaratıcı direktörlerinden klasikleşmiş ve ödüllü sinemaları İstanbul’da buluşturan Yunanistan Sineması Günleri, ikinci kere İstanbul’da. Yunanistan’dan EMEIS Kültür Kolektifi ve Türkiye’den istos sinema ile istos yayın’ın iştirakinde yapılacak Yunanistan Sineması Günleri, 21-26 Kasım 2023 tarihlerinde Pera Müzesi’nde gerçekleşecek. Tüm gösterimlerin fiyatsız olacağı aktiflikte 1960’lardan 1990’lara uzanan bir vakit diliminden toplam 24 sinema, restore edilmiş kopyalarıyla Türkiye’de birinci kere seyirciyle buluşacak.

Etkinlik, Jules Dassin’in bir bodrum katında gizlice çektiği ve Melina Mercouri, Mikis Theodorakis, Lillian Hellman, Arthur Miller üzere isimleri buluşturan sıradışı sineması Prova (The Rehearsal, 1988) ile açılışını yapacak. Rififi, Brute Force ve The Naked City üzere unutulmaz film noir’ların yönetmeni Jules Dassin’in en sıradışı sinemalarından Prova, 1973’te Atina Politeknik Üniversitesi’nde yaşanan öğrenci isyanını tekrar canlandırıyor. 17 Kasım’da 40 öğrencinin vefatıyla sonuçlanan olayları evraklar, röportajlar, müzikler ve şiirler aracılığıyla yine inşa eden sinema, New York’taki bir stüdyoda gizlice çekildi ve ülkesinde gösterimi uzun yıllar yasaklıydı.

Yunanistan Sineması Günleri’nde gösterilecek kurmaca uzun sinemalar ortasında; Theo Angelopoulos’un Yeni Yunanistan Sineması’nın doruğu kabul edilen dört saatlik epik başyapıtı Kumpanya (The Travelling Players, 1975), Pantelis Voulgaris’in 1976 Selanik Sinema Festivali’nde En Düzgün Sinema ve En Uygun Direktör mükafatlarını almış politik draması Mutlu Gün (Happy Day, 1976), Dimos Avdeliodis’in Berlin’den ödüllü etkileyici büyüme sineması Yaralı Ağaç (The Tree We Hurt, 1986), Costas Vrettakos’un Dionysis Haritopoulos’un birebir isimli çok satan romanından uyarlanan ve iç savaş’tan 1980’lere uzanan trajik bir öykünün anlatıldığı Helidona’nın Çocukları (Children Of Helidona, 1987), Fotos Lambrinos’un seyirciyi 14. yüzyıla götürecek kahramanlık destanı Doxobus (1988) ve Giorgos Korras ve Christos Voupouras’ın ülkenin göçmen siyasetlerine sert eleştirisi Görüşürüz (See You, 1997) yer alıyor.

Bu yıl, kolektif hafıza, insan hakları, göç ve diaspora temalarına odaklanan Yunanistan Sineması Günleri, Yunanistan belgesel sinemasının dönüm noktası olmuş örneklerini de bir ortaya getiriyor. Yunanistan’ın politik ikonlarından Grigoris Lambrakis’in öldürülmeden evvelki son saatlerini ve cenazesinde yaşananları anlatan Mayıs’ta 100 Saat (100 Hours In May, 1964), ülke tarihinin en önemli ekolojik felaketlerden birini anlatan Megara (1972), 1970’lerde Yunanistan ve Türkiye’den göç etmiş ve Kreuzberg ilçesinde yeni bir hayat kuran personelleri izleyen Son Durak Kreuzberg (Last Stop Kreuzberg, 1975), işgücünde cinsiyet eşitliğinin mümkünlüğüne eşsiz örnek Fournoi, Bir Bayan Toplumu (Fournoi, A Female Society), 1965-1975 ortasında yaşanan toplumsal dönüşümü belgeleyen Öteki Mektup (The Other Letter, 1976), Avrupa’daki Romanların ömürlerini takibe alan ROM (1989), etnografik sinemanın birinci kıymetli örneklerinden Makedon Düğünü (Macedonian Wedding, 1960), Atina’daki Larissa Tren İstasyonu’nda bir geceyi orada yaşananların gözünden izleyen Atina (Athinai, 1995) 70’ler Atina’sından ilham verici bir bayan öyküsü Betty (1979), 1950’lerdeki iç göç ve bunun kentte yarattığı dönüşümün şahidi Tourkovounia (1982) ve baraj inşaatı tehditi altındaki bir köyde yaşananların kıssası Herakles, Akhelous Irmağı ve Büyükannem (Hercules, The Rıver Achelous, And My Grandmother, 1997) aktiflikte gösterilecek belgeseller ortasında yer alıyor.